Þverárrétt Koyun Toplama Şenliği: Borgarfjörður’da İzlanda’nın Réttir Geleneğine Katılmak

Eylül ortasında Borgarfjörður’da konaklıyorsanız, bir iş günü sabahı yaşayacağınız bu deneyim, turistik rotalardaki neredeyse her şeyin önüne geçer: İzlanda’nın her yıl düzenlenen geleneksel koyun toplama etkinliği olan réttir. Þverárhlíð’deki Þverárrétt’te, tüm yaz boyunca özgürce otlayan binlerce koyun yaylalardan aşağı indirilir ve elle seçilerek ait oldukları çiftliklere geri dağıtılır. Bu, ziyaretçiler için düzenlenen bir gösteri değildir. Gerçek bir çiftçilik günüdür ve siz de seve seve yardım eli uzatabilirsiniz.

Þverárrétt Nedir?

Þverárrétt, ülkedeki en büyük ve en eski koyun ayırma ağıllarından biridir. Lav taşından inşa edilen bu taş yapı, yaklaşık 1850 ile 1860 yılları arasında yapılmıştır ve kabaca 2.300 metrekarelik bir alanı kaplar. Yerleşim planı, klasik İzlanda réttir şeklindedir: Karışık sürünün tutulduğu büyük bir merkezi halka (almenningur) ve bunun etrafını saran, her çiftlik için bir tane olmak üzere kama şeklinde daha küçük ağıllar (dilkar). Koyunlar boynuzlarından yakalanır, kulaklarındaki renkli işaretler ve küpeler okunarak doğru ağıla götürülür. Hareketli bir sabahta gürültü hiç kesilmez ve çamur ise son derece gerçektir.

Koyun Toplama Süreci Nasıl İşler?

İzlanda koyunları, yaz mevsimini Borgarfjörður’un iç kesimlerindeki açık yayla meralarında serbestçe geçirirler. Eylül ayında çiftçiler ve gönüllüler, koyunları toplamak ve birkaç gün boyunca aşağıya doğru sürmek için at sırtında veya yürüyerek fundalıklarda dolaşırlar. Hayvanlar ağıla devasa, karışık tek bir sürü halinde ulaşır ve ayırma işlemi günün büyük bölümünü alabilir. Genellikle ilk olarak bir toplama günü, birkaç gün sonra ise ana ayırma günü olur; bu yüzden gitmeden önce hangisinin hangi gün olduğunu mutlaka kontrol edin. Sonrasında genellikle kahve, yemek ve şarkılar eşlik eder; réttir’in sadece bir çiftlik işi değil, gerçek bir topluluk etkinliği sayılmasının nedenlerinden biri de budur.

Ziyaretçi Olarak Katılmak

Ziyaretçiler gerçekten çok sıcak karşılanır. Sadece duvarların üzerinden izleyebilir ya da içeri girip koyunların işaretli ağıllara taşınmasına yardım edebilirsiniz; ancak bunun onların iş günü olduğunu unutmayarak önce bir çiftçiye sorun ve onun yönlendirmelerine uyun. Réttir ücretsizdir ve bilet gerektirmez. Belirli bir programı veya organize eden bir acentesi yoktur, bu yüzden burayı aktif olarak çalışan herhangi bir çiftlik avlusu gibi değerlendirin.

• Ulaşım: Þverárrétt, Þverárhlíð, Borgarbyggð’de yer alır ve The Hvítá Inn’e arabayla yaklaşık 30 dakikalık mesafededir. Reykjavík ise güneye doğru yaklaşık 90 dakika daha uzaklıktadır.
• Ne zaman gidilmeli: Eylül ortası. 2025 yılında Þverárrétt toplama ve ana ayırma günleri 15 ve 21 Eylül tarihlerine denk gelmişti; kesin tarihler her yıl değişmekte ve Borgarbyggð belediyesi tarafından borgarbyggd.is adresinde yayınlanmaktadır, bu nedenle yola çıkmadan önce güncel yılı kontrol edin.
• Yanınıza ne almalısınız: Su geçirmez bot ve pantolon, rüzgar geçirmeyen sıcak tutacak giysiler ve eldiven. Ortam oldukça çamurlu olabilir ve Batı İzlanda’da hava durumu hızla değişir.
• Zamanlama: Sabah saatlerinde orada olun. Ayırma işlemi saatlerce sürebilir, ancak ağılın en dolu ve en canlı olduğu zamanlar sabahın erken saatleridir.

Nerede Kalınır?

Koyun toplama etkinliği için en iyi konaklama noktası, Borgarfjörður’daki Hvítárbakki’de, Hvítá nehrinin kıyısında yer alan The Hvítá Inn‘dir. Þverárrétt’e yaklaşık 30 dakika mesafede bulunan otel, ayırma sabahı sürü henüz bir aradayken ağıla erkenden ulaşmak için oldukça yakın bir konumdadır ve klasik Batı İzlanda sürüş rotasının geri kalanı için de harika bir noktadadır. Odalarda özel banyo bulunmaktadır. En iyi fiyatlar için doğrudan Ourhotels.is adresi üzerinden rezervasyon yapın.

Fotoğraf: Wikimedia Commons aracılığıyla Ethan Kan, CC BY-SA 2.0.