Obserwacja ptaków w Andakíll: Mokradła Ramsar, gdzie odpoczywają gęsi

Zaledwie dziesięć minut jazdy samochodem od brzegu rzeki Hvítá, podmokłe łąki wokół Hvanneyri dwa razy w roku zamieniają się w jedno z najbardziej obleganych miejsc odpoczynku ptaków w Islandii. Mokradła Andakíll zostały wpisane na listę obszarów o znaczeniu międzynarodowym konwencji ramsarskiej w lutym 2013 roku, a tutejsze płaskie pola kośne i tereny zalewowe przyciągają tysiące migrujących gęsi i łabędzi. Dla gości przemierzających samochodem trasę wokół Borgarfjörður to doskonały pomysł na krótki, poranny wypad o świcie – wystarczy zabrać ze sobą dobrą lornetkę.

Dlaczego Andakíll ma tak duże znaczenie

Konwencja ramsarska chroni obszary wodno-błotne o międzynarodowym znaczeniu dla ptactwa wodnego, a Andakíll spełnia te kryteria pod wieloma względami. Równiny aluwialne wzdłuż rzeki Hvítá są regularnie zalewane, nanosząc osady, które użyźniają glebę i sprzyjają wzrostowi bogatej mieszanki traw i turzyc. To, w połączeniu z zadbanymi polami uprawnymi wokół tutejszej szkoły rolniczej w Hvanneyri, daje migrującym ptakom dokładnie to, czego potrzebują: dobrą widoczność, bezpieczne miejsca na odpoczynek i mnóstwo pożywienia. Obszar ochrony siedlisk gęsi utworzono w Hvanneyri już w 2002 roku, a później go powiększono, dzięki czemu ptaki są tu monitorowane od dziesięcioleci.

Gęsi i najlepszy czas na wizytę

Głównym bohaterem jest tu gęś białoczelna podgatunku grenlandzkiego (blesgæs, Anser albifrons flavirostris), która gniazduje w zachodniej Grenlandii, a zimuje w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Islandia jest dla niej przystankiem na regenerację sił, a Hvanneyri to jedno z najważniejszych miejsc odpoczynku tych ptaków w całym kraju. Najlepiej przyjechać tu w kwietniu i maju podczas wiosennej migracji lub we wrześniu i październiku, gdy ptaki wracają jesienią. Najlepszą porą jest wczesny poranek: gęsi przemieszczają się wtedy między ujściem rzeki, gdzie nocują, a polami, na których żerują. Świt zapewnia więc zarówno niesamowity ruch, jak i piękne światło do obserwacji.

Nie zobaczycie tu jednak wyłącznie gęsi białoczelnych. Te same podmokłe tereny upodobały sobie łabędzie krzykliwe (te duże, z żółto-czarnymi dziobami), powszechnie występują tu gęsi gęgawy, a wczesnym latem pola kośne zapełniają się gniazdującymi ptakami siewkowymi, takimi jak krwawodziób, kszyk czy rycyk. Jeśli chcecie bez trudu je rozróżnić, warto zabrać ze sobą atlas ptaków.

Obserwacja bez płoszenia ptaków

Ptaki obserwuje się tutaj z pobocza drogi oraz z obrzeży pól wokół Hvanneyri – nie należy wchodzić bezpośrednio między stada. Odpoczywające ptaki gromadzą energię na długi lot, a każde zerwanie się do lotu sprawia, że tracą tak potrzebne im siły. Zachowajcie więc dystans, trzymajcie się blisko samochodu lub wyznaczonych ścieżek, a psy bezwzględnie prowadźcie na smyczy. Samochód doskonale sprawdza się jako czatownia – gęsi znacznie lepiej tolerują zaparkowany pojazd niż pieszego, dlatego w miarę możliwości prowadźcie obserwacje z wnętrza auta.

• Dojazd: około 10 minut samochodem z hotelu Hvítá Inn, w kierunku Hvanneyri, zjazd z drogi nr 50 w Borgarfjörður.
• Najlepszy czas: kwiecień–maj oraz wrzesień–październik (okres migracji gęsi); warto pojawić się o świcie, aby zobaczyć przeloty ptaków między polami a ujściem rzeki.
• Czas trwania: zaplanujcie około 1–2 godzin, a przy dobrym świetle nawet dłużej.
• Co zabrać: lornetkę (przydatna będzie też luneta obserwacyjna), przewodnik po ptakach, nieprzemakalne buty, ciepłe i wiatroszczelne ubrania oraz smycz, jeśli towarzyszy Wam pies.

Gdzie się zatrzymać

Hotel Hvítá Inn położony jest tuż nad rzeką Hvítá w miejscowości Hvítárbakki, zaledwie około 10 minut od pól Andakíll. To wystarczająco blisko, by wyruszyć jeszcze przed wschodem słońca, zobaczyć przelatujące gęsi i wrócić na śniadanie. Pokoje z prywatnymi łazienkami stanowią przytulną i ciepłą bazę wypadową na poranne obserwacje ptaków oraz wycieczkę szlakiem wodospadów w Borgarfjörður. Zarezerwujcie pobyt bezpośrednio na stronie Ourhotels.is, aby uzyskać najlepszą cenę.

Fot. Ómar Runólfsson via Wikimedia Commons, CC BY 2.0.