Andakíll’de Kuş Gözlemciliği: Kazların Göç Molası Verdiği Ramsar Sulak Alanları

Hvítá nehrinin kıyısından arabayla on dakikalık mesafede bulunan Hvanneyri çevresindeki ıslak çayırlar, yılda iki kez İzlanda’nın en hareketli kuş mola noktalarından birine dönüşüyor. Andakíll sulak alanları, Şubat 2013’te uluslararası öneme sahip bir Ramsar alanı olarak ilan edildi; buradaki düz saman tarlaları ve nehir taşkın yatakları, göç döneminde binlerce kaz ve kuğuyu kendine çekiyor. Borgarfjörður rotasını arabayla gezen misafirlerimiz için burası, iyi bir dürbün eşliğinde gün ağarırken kolayca uğranabilecek harika bir durak.

Andakíll Neden Önemli?

Ramsar Sözleşmesi, su kuşları için uluslararası öneme sahip sulak alanları listeler ve Andakíll bu kriterlerin birçoğunu karşılamaktadır. Hvítá boyunca uzanan alüvyon ovaları düzenli olarak taşarak zengin bir ot ve saz karışımını besleyen tortular bırakır. Bu durum, Hvanneyri’deki tarım yüksekokulunun çevresindeki bakımlı saman tarlalarıyla birleştiğinde, göçmen kuşlara tam olarak ihtiyaç duydukları şeyi sunar: açık görüş alanları, güvenli tünekler ve bolca otlayacak alan. Hvanneyri’de kazlar için ilk olarak 2002 yılında kurulan ve daha sonra genişletilen habitat koruma alanı sayesinde, kuşlar burada onlarca yıldır gözlemlenmektedir.

Kazlar ve Ne Zaman Gelinmeli?

Buranın en dikkat çekici türü, Batı Grönland’da üreyen ve kışı Britanya ile İrlanda’da geçiren Grönland sakarca kazıdır (blesgæs, Anser albifrons flavirostris). İzlanda, bu iki rota arasındaki güç toplama durağıdır ve Hvanneyri, tüm ülkedeki en önemli konaklama alanlarından biridir. İlkbahar göçü için Nisan ve Mayıs aylarında, sonbahar dönüşü için ise Eylül ve Ekim aylarında gelebilirsiniz. Sabahın erken saatleri en uygun zamandır: Kazlar, tünedikleri nehir ağzı ile beslendikleri tarlalar arasında mekik dokurlar; bu yüzden gün ağarırken hem kuşların hareketliliğini hem de harika ışığı yakalayabilirsiniz.

Sadece sakarca kazlarını görmeyeceksiniz. Aynı sulak alanı kullanan ötücü kuğular (büyük, sarı-siyah gagalı kuğular) ve boz kazlar da burada oldukça yaygındır. Yaz başlarında ise saman tarlaları; kızılbacak, su çulluğu ve çamurçulluğu gibi üremek için gelen kıyı kuşlarıyla dolar. Türleri ayırt etmek isterseniz yanınızda bir kuş rehberi getirebilirsiniz.

Kuşları Rahatsız Etmeden Gözlem Yapmak

Burada gözlem, sürülerin arasına yürüyerek değil, yol kenarından ve Hvanneyri çevresindeki tarlaların sınırlarından yapılır. Göç yolundaki kuşlar uzun bir uçuş için enerji depolamaktadır ve her ürküp havalandıklarında ihtiyaç duydukları enerjiyi harcarlar; bu yüzden mesafenizi koruyun, arabanızın yakınında veya patikalarda kalın. Köpekler mutlaka tasmalı olmalıdır. Arabanız aynı zamanda mükemmel bir gözlem kulübesi görevi görür: Kazlar, park edilmiş bir araca yürüyen bir insana kıyasla çok daha fazla tolerans gösterir, bu nedenle mümkün olduğunca aracınızın içinden gözlem yapın.

• Ulaşım: Borgarfjörður’daki Route 50 yolundan Hvanneyri yönüne saparak, Hvítá Inn’den arabayla yaklaşık 10 dakika.
• En iyi zaman: Kazların konaklama dönemi olan Nisan-Mayıs ve Eylül-Ekim ayları; tarlalar ile nehir ağzı arasındaki gidiş gelişleri görmek için gün ağarırken ziyaret edin.
• Süre: Yaklaşık 1-2 saat ayırın, ışık güzelse daha fazla kalabilirsiniz.
• Yanınıza almanız gerekenler: Dürbün (teleskop da işe yarar), kuş rehberi, su geçirmez botlar, rüzgar geçirmeyen sıcak tutan giysiler ve köpeğinizle geliyorsanız bir tasma.

Nerede Kalınır?

Hvítá Inn, Hvítárbakki’de, tam olarak Hvítá nehrinin kıyısında ve Andakíll düzlüklerine yaklaşık 10 dakika mesafede yer alıyor. Bu yakınlık sayesinde gün doğumundan önce yola çıkabilir, kazların hareketini yakalayabilir ve kahvaltı için otelinize dönebilirsiniz. Özel banyolu odaları, Borgarfjörður kuş gözlemi ve şelale rotasına erken başlamak isteyenler için konforlu ve sıcak bir konaklama noktası sunar. En iyi fiyatlar için doğrudan Ourhotels.is üzerinden rezervasyon yapın.

Fotoğraf: Wikimedia Commons aracılığıyla Ómar Runólfsson, CC BY 2.0.