Norska húsið: Fyrsta tveggja hæða timburhús Íslands
Hús byggt úr norskum timbri
Norska húsið við Hafnargötu 5 í Stykkishólmi var byggt árið 1832 fyrir kaupmanninn og áhugastjörnufræðinginn Árna Ó. Thorlacius, sem hafði erft verslunarréttindi föður síns í bænum. Í stað þess að byggja í dæmigerðum íslenskum stíl þess tíma flutti Árni inn timbur og byggingarefni frá Noregi og reisti tveggja hæða timburhús — það fyrsta sinnar tegundar á Íslandi. Flest heimili á þessum tíma voru einnar hæðar torfbæir eða timburhús, svo húsið hefur skorið sig rækilega úr við hafnarbrúnina þegar það var reist.
Kaupmannsheimili varðveitt á efri hæðinni
Árni Thorlacius bjó hér ásamt eiginkonu sinni, Önnu M. Steenback, og er efri hæðin nú innréttuð sem endurgert yfirstéttarheimili frá 19. öld, prýtt húsgögnum og munum sem tengjast hjónunum. Á jarðhæðinni eru breytilegar sýningar um sögu og menningu Snæfellsness og Hnappadals, auk lítillar safnbúðar sem selur handverk úr héraði. Húsið sjálft, með sínu bratta þaki og samhverfu gluggum, er ekki síður merkilegur sýningargripur en það sem leynist innandyra.
Lengstu samfelldu veðurathuganir á Íslandi
Árið 1845 hóf Árni Thorlacius að skrá veðrið í Stykkishólmi — vindátt og -hraða, hitastig, loftþrýsting og skýjafar — nokkrum sinnum á dag. Þessar athuganir mörkuðu upphaf samfelldra veðurskráninga í Stykkishólmi, sem í dag eru viðurkenndar sem elstu óslitnu veðurathuganir á Íslandi. Þær nýtast enn í dag loftslagsfræðingum sem rannsaka breytingar á veðurfari landsins.
Heimsóknin
- Staðsetning: Hafnargata 5, Stykkishólmur — í gamla hafnarhverfinu
- Leiðarlýsing: Stykkishólmur er í um 2,5 klukkustunda akstursfjarlægð (u.þ.b. 170 km) frá Reykjavík eftir vegi 54
- Fótgangandi: safnið stendur beint við höfnina, í þægilegu göngufæri hvaðanæva úr miðbænum
- Tími: áætlið 30–45 mínútur til að skoða báðar hæðirnar og búðina
- Gott að hafa meðferðis: þægilega skó fyrir hellulögðu göturnar við höfnina; safnið sjálft er innandyra og kynt
- Opnunartími: gott er að athuga gildandi opnunartíma fyrir heimsóknina, þar sem hann er breytilegur eftir árstíðum
Hvar er best að gista
Stykkishólmur Inn er staðsett í gamla bænum þar sem allt er í göngufæri, svo nálægt höfninni að Norska húsið er aðeins í stuttri göngufjarlægð. Það er sérlega þægilegt að kíkja þangað inn fyrir eða eftir rölt um gamla sjávarþorpið eða siglingu út á Breiðafjörð. Bókaðu beint á Ourhotels.is til að tryggja þér besta verðið.
Ljósmynd: TommyBee á Wikimedia Commons, í almannaeigu.