Okjökull Anma Yürüyüşü: Ok’taki Dünyanın İlk ‘Ölü Buzul’ Plaketini Ziyaret

Ağustos 2019’da küçük bir grup, Batı İzlanda’daki bir kalkan yanardağ olan Ok’un geniş kubbesine tırmandı ve zirvedeki kayaya bronz bir plaket vidaladı. Bu plaket, ısınan iklim nedeniyle yok olduğu ilan edilen ilk isimli İzlanda buzulu olan Okjökull’u simgeliyor. Sembolik bir cenaze törenini de içeren bu etkinlik, dünya çapında gazetecilerin ilgisini çekmişti. Oraya ulaşmak için yapılan yürüyüş uzun, yer yer patikasız ve sadece kısa yaz döneminde mümkün; ancak sizi ülkenin en sessiz ama en derinden etkileyici noktalarından birine götürüyor.

Ok neden küresel bir hikayeye dönüştü?

Ok, Langjökull buzulunun batısında yer alan ve Kaldidalur yayla yolundan (Rota 550) ulaşılan, yaklaşık 1.198 metre yüksekliğinde yuvarlak hatlı bir kalkan yanardağdır. 20. yüzyılın büyük bölümünde zirvesinde Okjökull adında bir buzul bulunuyordu. Bu buzul, 1900’lü yıllarda yaklaşık 15 kilometrekareyken, 2015 yılına gelindiğinde yaklaşık 0,7 kilometrekareye kadar geriledi. 2014 yılında buzulbilimci Oddur Sigurðsson, geriye kalan buz kütlesinin kendi ağırlığı altında hareket edemeyecek kadar ince olması nedeniyle buranın artık bir buzul olmadığını resmen ilan etti.

Rice Üniversitesi’nden antropologlar Cymene Howe and Dominic Boyer, bu hikayeyi 2018 yapımı Not Ok adlı belgesellerinde anlattılar ve buraya bir anıt dikilmesini öneriler. Yazar Andri Snær Magnason tarafından kaleme alınan ve “Geleceğe Mektup” başlığını taşıyan plaket, İzlanda’daki diğer buzulların da 200 yıl içinde aynı kaderi paylaşacağı konusunda uyarıda bulunuyor. Plaket, o aya ait atmosferik karbondioksit ölçüm değeriyle son buluyor: 415 ppm.

Plakete giden yürüyüş rotası

Genel olarak rotaya Ok’un batı tarafında, Húsafell yakınlarından ve Kaldidalur yolundan başlanır. Zirveye giden işaretli veya bakımlı bir patika yoktur ve uzun mesafeler boyunca gevşek volkanik kayaların üzerinden geçmeniz gerekir. Tırmanış çok dik olmasa da zemin oldukça engebelidir; zirve ise bulutlu havalarda yönünüzü kaybetmenin çok kolay olduğu, geniş ve belirgin bir işareti olmayan bir kubbeden ibarettir. Gidiş-dönüş süresi, tam olarak nereden başladığınıza ve hava koşullarına bağlı olarak yaklaşık 4 ila 7 saat arasında değişebilir. Bu yürüyüşü tam günlük bir aktivite olarak planlayın ve hava bozarsa mutlaka geri dönün.

Buzuldan geriye kalanlar oldukça mütevazıdır: Gerçek bir buzuldan ziyade, sağa sola dağılmış eski ve kirli kar kütleleri göreceksiniz. Ancak bu yolculuğun ödülü, plaketin kendisi ve Borgarfjörður vadisine doğru uzanan o muhteşem, uçsuz bucaksız manzaradır.

Pratik bilgiler

• Ulaşım: Hvítá Inn’den Húsafell’e ve Kaldidalur yolunun (Rota 550) başlangıcına doğru arabayla yaklaşık 50 dakikalık bir sürüş mesafesindedir; yolun kendisi engebeli bir yayla toprak yoludur.
• Süre: Tam bir gününüzü ayırın; rotanıza ve temponuza bağlı olarak gidiş-dönüş yaklaşık 4 ila 7 saat sürer.
• Ne zaman gidilmeli: Sadece yaz aylarında, karlar eridikten ve yayla yolu açıldıktan sonra, genel olarak mayıs ile ekim ayları arasında.
• Yön bulma: Hayati önem taşır. Belirli bir patika olmadığı ve sisli havalarda kubbe şeklindeki zirvede yön şaşırılabileceği için yanınızda mutlaka bir GPS rotası veya çevrimdışı harita ile pusula bulundurun.
• Yanınıza almanız gerekenler: Gevşek kayalar için dayanıklı botlar, rüzgar ve su geçirmeyen kıyafetler, bol miktarda su ve yiyecek ile şarjı dolu bir telefon; dağda herhangi bir sığınak veya tesis bulunmamaktadır.

Nerede Kalınır?

Hvítá Inn, Hvítárbakki’de, Hvítá nehrinin kıyısında yer almaktadır. Reykjavík’e yaklaşık 75 dakika, Ok’a giden Kaldidalur yoluna ise sadece 50 dakika uzaklıktadır. Bu konumu, uzun bir yaz gününe erken başlamak için burayı son derece pratik bir konaklama noktası haline getirir: Kalabalıklar gelmeden önce yürüyüş rotasının başlangıcında olabilir ve aynı gün içinde Borgarfjörður vadisinin diğer güzelliklerini, şelalelerini ve kaplıcalarını da ziyaret edebilirsiniz. Odalarda özel banyo bulunmaktadır. En iyi fiyatlar için doğrudan Ourhotels.is adresi üzerinden rezervasyon yapın.

Fotoğraf: Wikimedia Commons aracılığıyla Dominic Boyer, CC BY-SA 4.0.