Reykholt & Snorrastofa: Heimkynni, laug og vígstaður Snorra Sturlusonar
Ef þú hefur einhvern tíma lesið norræna goðafræði, þá hefurðu lesið Snorra Sturluson. Snorra-Edda og Heimskringla, helstu heimildir okkar um gömlu goðin og Noregskonunga, voru skrifaðar af höfðingja sem bjó, starfaði og lést í litlu þorpi á Vesturlandi. Þetta þorp er Reykholt, og það er í um 20 mínútna akstursfjarlægð frá Hvítá Inn.
Hver var Snorri Sturluson?
Snorri (1179–1241) var skáld, sagnaritari og einn valdamesti maðurinn á þjóðveldistímanum á Íslandi. Hann settist að í Reykholti árið 1206 og er talið að hann hafi skrifað flest sín helstu verk þar, sem gerði staðinn að miðstöð fræða á miðöldum. Saga hans endar með ofbeldi: aðfararnótt 23. september 1241 réðust menn, sem fylgdu skipunum Gissurar Þorvaldssonar höfðingja, inn á staðinn og drápu hann á eigin heimili. Reykholt er bókstaflega bæði vinnustofa og vettvangur morðsins á manninum sem varðveitti norræna goðafræði.
Snorrastofa og kirkjurnar
Snorrastofa er rannsókna- og menningarsetur staðarins, með sýningu um Snorra og Ísland á miðöldum. Það er tilvalið að byrja þar: sýningarnar setja sögurnar, stjórnmálin og fornleifarnar í samhengi áður en þú gengur um svæðið. Opnunartíminn er árstíðabundinn, svo það er gott að kíkja á snorrastofa.is áður en lagt er af stað.
Hér standa tvær kirkjur. Gamla timburkirkjan var byggð á árunum 1885–1887 og þjónaði söfnuðinum til ársins 1996; hún er nú hluti af húsasafni Þjóðminjasafnsins. Við hlið hennar er hin nýrri Reykholtskirkja, sem var vígð 28. júlí 1996 og er þekkt fyrir góðan hljómburð – það er sannarlega þess virði að kíkja inn ef hún er opin.
Snorralaug: Miðaldalaugin og jarðgöngin
Elsta mannvirkið í Reykholti er Snorralaug, hringlaga, hlaðin laug sem fær heitt vatn úr hver í nágrenninu. Hún er eitt elsta varðveitta mannvirki landsins og er hennar getið í miðaldaheimildum, þar á meðal í skrifum Snorra sjálfs. Endurgerð jarðgöng liggja frá lauginni að gamla bæjarstæðinu; lágt dyraop er í brekkunni á bak við laugina þar sem forvitnir gestir geta gægst inn. Ein mikilvæg regla gildir: það má ekki baða sig í Snorralaug. Hún er friðlýst fornleif, ekki heitur pottur – njóttu þess að skoða hana og taka myndir, en vinsamlegast farðu ekki ofan í vatnið.
Skipuleggðu heimsóknina
- Leiðarlýsing: um 20 mínútur í bíl frá Hvítá Inn; skilti vísa á Reykholt af vegi 50 / vegi 518 í Borgarfirði.
- Tími: gott er að gera ráð fyrir um 1–1,5 klukkustund í Snorrastofu, laugina og kirkjurnar.
- Tilvalið að sameina við: Deildartunguhver, einn vatnsmesti hver Evrópu, er í aðeins um 5 mínútna fjarlægð – auðvelt að heimsækja báða staðina í sömu ferð.
- Gott að taka með: góða skó til að ganga um svæðið, regnjakka (veðrið í Borgarfirði getur breyst hratt) og reiðufé eða kort fyrir sýninguna.
- Besti tíminn: sýningin er með styttri opnunartíma á veturna, svo það er öruggast að miða við miðjan morgun árið um kring; laugin og kirkjurnar að utan eru aðgengilegar hvenær sem er í dagsbirtu.
Gisting
Hvítá Inn stendur við bakka Hvítár á Hvítárbakka, í um 20 mínútna fjarlægð frá Reykholti – nógu nálægt til að komast í Snorrastofu áður en hún opnar og komast til baka löngu fyrir kvöldmat, en Deildartunguhver og aðrir áhugaverðir staðir í Borgarfirði eru í þægilegri akstursfjarlægð. Herbergin eru með sérbaðherbergi og Reykjavík er í um 75 mínútna fjarlægð. Bókaðu beint á Ourhotels.is til að fá besta verðið.
Mynd: Bromr af Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.