Saxhóll: 5 mínútna tröppuganga upp á eldfjall í Þjóðgarðinum Snæfellsjökli
Saxhóll býður upp á eitt aðgengilegasta og glæsilegasta útsýnið á Snæfellsnesi: rauðleitur gjallgígur í Þjóðgarðinum Snæfellsjökli þar sem stálstigi liggur beint upp hlíðina og alla leið upp á gígbarminn. Engin hætta á að villast af leið, ekkert klöngur – bara þrep, og stórfenglegt útsýni yfir hraunbreiðuna og út á sjó, aðeins fimm til tíu mínútum eftir að stigið er út úr bílnum.
Eldfjall úr ösku og bergi
Saxhóll er gjallgígur sem rís um 40 metra yfir Neshraun sem umlykur hann. Hann myndaðist í kröftugu gosi sem jarðfræðingar telja að hafi átt sér stað fyrir um 3.000 til 4.000 árum. Lausa, ryðrauða bergið sem gefur gígnum lit sinn er gjall – létt og blöðrótt gosefni sem þeyttist upp í gosinu en þjappaðist aldrei saman í fast hraun. Þetta lausa efni er einmitt ástæðan fyrir því að grípa þurfti til ráðstafana, þar sem umferð gangandi vegfarenda olli miklu landbroti og jarðvegseyðingu í hlíðinni áður en stiginn var settur upp.
Stiginn
Svartur stálstigi, sem settur var upp árið 2016, fylgir gamla göngustígnum í tveimur bognum áföngum sem mætast á hvíldarpalli miðja vegu upp. Heimildum ber ekki alveg saman en þrepin upp á gígbarminn eru sögð vera á bilinu 385 til 396 talsins. Stálið var viljandi látið ryðga svo stiginn fellur vel að umhverfinu sem dökk lína í rauðu gjallinu, í stað þess að stinga í stúf sem áberandi mannvirki. Hann verndar hina viðkvæmu hlíð fyrir frekari eyðingu og breytir því sem áður var hál og erfið ganga í fljótlega og örugga uppgöngu sem hentar flestum, þar á meðal eldri börnum.
Útsýnið af toppnum
Af gígbarminum opnast stórbrotið útsýni yfir Neshraun – víðáttumikla og úfna breiðu af helluhrauni og apalhrauni, þakinni mosa, sem teygir sig allt niður að ströndinni og út á hafið. Á björtum degi má greina aðra gíga í nágrenninu og, ef ský leyfa, jökulhettuna á sjálfum Snæfellsjökli inn til landsins. Gígurinn sjálfur er eins og djúp skál úr svörtu og rauðu gjalli, og það er vel þess virði að kíkja ofan í hann áður en maður virðir fyrir sér víðáttumikla útsýnið.
- Leiðarlýsing: Rétt hjá vegi 574 á vestanverðu Snæfellsnesi, innan Þjóðgarðsins Snæfellsjökuls. Það er um klukkutíma akstur frá Stykkishólmi eftir vegum 58 og 54/574.
- Tími: Um 5-10 mínútur upp og svipaður tími niður; reiknið með 20-30 mínútum í heildina til að njóta útsýnisins á toppnum.
- Erfiðleikastig: Auðvelt – gengið er upp stiga en ekki um óveg, þó það sé ekkert handrið á sjálfum gígbarminum.
- Búnaður: Vindheldur fatnaður (það getur verið hvasst á toppnum) og góðir skór; þrepin geta orðið hál í bleytu eða frosti.
- Kostnaður og aðstaða: Ókeypis. Lítið bílastæði er við rætur gígsins en engin önnur þjónusta á staðnum.
- Besti tíminn: Flott að heimsækja hvenær sem er dagsins; snemma morguns eða seint á kvöldin er mýkri birta yfir hrauninu og færri bílar á bílastæðinu.
Hvar er best að gista
Stykkishólmur Inn er staðsett í gamla bænum í Stykkishólmi þar sem allt er í þægilegu göngufæri og stutt er niður að höfn. Hótelið er fullkominn upphafspunktur fyrir dagsferð um vestanvert Snæfellsnes – þar sem þú getur skoðað Saxhól, hraunbreiðurnar og stórbrotna ströndina – áður en þú snýrð aftur heim á hótel um kvöldið. Bókaðu beint á Ourhotels.is til að fá besta fáanlega verðið.
Mynd: Diego Delso gegnum Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.