Grasagarðurinn Skrúður: Elsti garður Íslands í Dýrafirði
Girtur garður við Dýrafjörð
Flestir ferðast um Vestfirði til að njóta kletta, mosa og fossa, svo formlegur lystigarður virðist næstum því úr takti við umhverfið. Skrúður stendur í suðvesturhlíð ofan við Dýrafjörð, skammt frá Þingeyri, girtur lágum grjóthleðslu- og torfvegg sem veitir skjól fyrir vindinum af firðinum. Garðurinn var stofnaður árið 1909 og er elsti lystigarður landsins, og andstæðan við ber fjöllin í baksýn er hluti af því sem gerir hann svo sannarlega þess virði að staldra við.
Byggður til kennslu, ekki bara til augnayndis
Garðurinn var hugarfóstur séra Sigtryggs Guðlaugssonar, prests og kennara við skólann að Núpi. Hann og nemendur hans ruddu grjóti úr hlíðinni með handafli og nýttu jarðveginn til að gróðursetja fyrstu tré garðsins, en nokkur þeirra standa enn. Hugmyndin var jafnt hagnýt og hún var til prýði: nemendur lærðu ræktun og umhirðu landsins með því að vinna sjálfir í garðinum, sem þótti óvenjulegt tiltæki svo norðarlega og fjarri helstu þéttbýlisstöðum landsins á þeim tíma.
Endurreisn og alþjóðleg verðlaun
Skrúður fór í niðurníðslu á næstu áratugum, en árið 1992 hófst endurreisnarstarf heimamanna sem kom garðinum aftur til vegs og virðingar, og var hann opnaður formlega að nýju árið 1996. Árið 2013 hlaut garðurinn hin virtu alþjóðlegu Carlo Scarpa-verðlaun (Carlo Scarpa Prize for Gardens), sem veitt eru af Benetton-stofnuninni, fyrir sögulegt og skapandi gildi staðarins. Þetta er mikill heiður fyrir þennan litla stað — aldargamall skólagarður í firði með örfá hundruð íbúa, sem hlýtur alþjóðlega viðurkenningu til jafns við mun stærri og þekktari garða.
Tengdu Skrúð við heimsókn á Dynjanda
Skrúður liggur beint við leiðina á milli Ísafjarðar og Dynjanda, en þangað er komist um Dýrafjarðargöng sem opnuðu árið 2020 og leystu gamla fjallveginn af hólmi. Þetta er auðveld viðbót við ferðalagið frekar en krókur: staldraðu við á Þingeyri á leiðinni til eða frá Dynjanda, gakk um garðinn í tuttugu til þrjátíu mínútur og haltu svo áfram. Þar sem göngin fara fram hjá fjallvegi sem oft lokaðist í vondu veðri er þessi leið fær stærri hluta ársins en gamli vegurinn.
- Leiðarlýsing: Vegur 60 frá Ísafirði í gegnum Dýrafjarðargöng til Þingeyrar, og þaðan er stuttur, merktur afleggjari að garðinum — aksturinn á milli fjarða tekur um það bil 30 mínútur frá Ísafirði.
- Tími: Um 20-30 mínútur til að rölta um garðinn á þægilegum hraða.
- Tilvalið að sameina með: Dynjanda, sem er í um 40-50 mínútna akstursfjarlægð suður af Þingeyri eftir sömu leið.
- Hvað skal taka með: Vatnsheldur jakki (óháð veðurspá) og traustir skór fyrir moldarstígana.
- Besti tíminn: Best yfir sumartímann þegar gróðurinn er í laufi. Garðurinn er opið útisvæði án starfsfólks, svo það þarf ekki að huga að opnunartíma eða miðasölu.
Hvar skal gista
Ísafjörður Inn er frábær bækistöð í höfuðstað Vestfjarða. Þaðan ertu í kjörstöðu til að hefja hringferðina um veg 60, sem liggur í gegnum Dýrafjarðargöng til Þingeyrar og áfram að Dynjanda. Þannig getur þú átt dásamlegan dag við að skoða Skrúð og Dynjanda, og endað daginn án þess að þurfa að keyra sömu leið til baka á ókunnugum vegum í myrkri. Bókaðu beint á Ourhotels.is til að fá besta verðið.
Mynd: Diego Delso af Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.