Bessen plukken in West-IJsland: bosbessen & kraaibessen bij de vleet

Van ongeveer half augustus tot in september verandert de heide rondom Hvítárbakki in Borgarfjörður in een lage, uitgestrekte voorraadkast. Twee wilde bessen spelen hierin de hoofdrol: aðalbláber (de rijsbes, een kleine blauwzwarte bes met donkerrood vruchtvlees) en krækiber (de kraaihei, een glanzende zwarte bes op matten van naaldachtige blaadjes). Beide groeien op korte loopafstand van de omgebouwde expeditietrucks, en het plukken van een kopje vol kost je niets anders dan een uurtje van je middag.

Wat is er rijp, en wanneer

Het bessenseizoen in West-IJsland loopt van ongeveer half augustus tot de eerste strenge nachtvorst, die vaak halverwege of eind september invalt. Eind augustus is meestal de beste tijd: de rijsbessen zijn dan donker en zacht geworden, en er zijn volop kraaiheien te vinden. Rijsbessen zijn de zoetere, sappigere variant van de twee en geven je vingers een paarse kleur; kraaiheien zijn wat zuurder en steviger, en kun je beter door de skyr roeren of tot sap verwerken dan zo uit de hand eten. Als het eenmaal flink gevroren heeft, loopt de pluktijd snel ten einde, dus ga vooral op pad als het weer nog mild is.

Waar te zoeken rondom de trucks

Rijsbessen en kraaiheien groeien het liefst op onontgonnen heide, tussen berkenstruiken en op oudere lavavelden, die allemaal rondom de Hvítá-vallei liggen. Je hoeft dus niet ver te gaan. Voor een langere tocht rijd je in ongeveer 40 minuten stroomopwaarts door de vallei richting Húsafell en de lavavelden, waar dezelfde lage struiken als een tapijt de grond bedekken tussen de berken. Zoek op glooiende, goed drooglopende hellingen in plaats van in drassige kuilen, en kijk eerst op de zonnigere hellingen, omdat de bessen daar meestal een paar dagen eerder rijp zijn.

Het IJslandse gebruik en hoe je netjes plukt

IJsland kent van oudsher het recht op vrije toegang tot de natuur, en het plukken van bessen voor eigen gebruik op onontgonnen openbaar land hoort daarbij. De etiquette is simpel. Op niet-omheind, onontgonnen land ver van boerenerven mag je vrij plukken voor eigen consumptie. Op privéterrein of gecultiveerd boerenland is de regel strenger: je mag de bessen ter plekke opeten, maar je mag ze niet meenemen zonder toestemming van de landeigenaar. Vermijd bij twijfel omheinde weilanden en alles wat dicht bij een boerderij ligt, en vraag het gewoon even na. Neem alleen mee wat je ook echt gaat gebruiken, laat genoeg over voor de volgende plukker en voor de vogels, en loop voorzichtig over het mos, dat maar heel langzaam herstelt.

• Bereikbaarheid: de heide ligt direct rondom de trucks; de lavavelden van Húsafell liggen op ongeveer 40 minuten rijden stroomopwaarts in de Hvítá-vallei.
• Duur: reken op 1 tot 2 uur; het verzamelen van een flinke beker rijsbessen vereist wat geduld.
• Wat neem je mee: een bakje of beker, waterdichte laarzen en een extra laagje kleding tegen de wind. Je hebt geen vergunning of speciale uitrusting nodig.
• Beste periode: half augustus tot in september, voor de eerste strenge nachtvorst; een droge, milde middag is ideaal.

Overnachten

Verblijf bij Hvítá Trucks, waar de omgebouwde expeditietrucks direct aan de oever van de Hvítá staan, midden op de heide waar de bessen groeien. Zo begint een ochtend plukken gewoon bij je voordeur in plaats van na een autorit. Spoel je rijsbessen af, roer ze door je skyr bij het ontbijt, en je hebt van een gratis wandeling een heerlijk onderdeel van je verblijf gemaakt. Boek rechtstreeks via Ourhotels.is voor het beste tarief.

Foto: Axel Kristinsson uit Reykjavík, IJsland via Wikimedia Commons, CC BY 2.0.