Norðurljós í Borgarnesi: Skallagrímsgarður og fjaran

Borgarnes stendur á litlu nesi sem skagar út í Borgarfjörð, og fjöruborð bæjarins býður þeim sem vilja skoða norðurljósin upp á kjörinn útsýnisstað með lítilli ljósmengun, án þess að þurfa að fara út fyrir bæjarmörkin. Tveir staðir henta sérstaklega vel: Skallagrímsgarður í miðbænum og strandstígurinn sem liggur umhverfis nesið fyrir neðan garðinn. Hvorugur staðurinn krefst bíls þegar komið er í bæinn, og báðir snúa út að opnum firðinum til norðurs og vesturs, fjarri götulýsingunni í bænum.

Skallagrímsgarður

Skallagrímsgarður er lítill og notalegur almenningsgarður í miðbæ Borgarness, við hliðina á sundlauginni. Garðurinn er gerður í kringum haug Skallagríms Kveldúlfssonar úr Egils sögu og styttu af syni hans, Agli Skallagrímssyni. Opin grasflöt garðsins snýr að firðinum, þannig að þegar götuljósin við sundlaugina eru að baki, opnast himinninn til norðurs nánast án nokkurra hindrana. Þetta er frábær fyrsti viðkomustaður þar sem hann er miðsvæðis, á jafnsléttu og með bekkjum til að láta fara vel um sig á meðan beðið er eftir að norðurljósin láti sjá sig.

Strandstígurinn

Frá garðinum heldur strandstígurinn áfram meðfram nesinu og fylgir grýttri fjörunni með fjörðinn á aðra hönd. Með því að ganga aðeins nokkur hundruð metra eftir stígnum eykst fjarlægðin frá götulýsingunni í bænum. Opinn fjörðurinn endurkastar daufri birtu við sjóndeildarhringinn, sem gerir það auðveldara að greina daufari norðurljósavirkni. Undirlagið getur verið ójafnt á köflum – möl og grjót frekar en malbikaður stígur – svo það er gott að hafa ennisljós meðferðis fyrir gönguna sjálfa, þótt gott sé að slökkva á því á meðan horft er til himins.

Tímabil og spár

Norðurljósaskoðun á Íslandi veltur fyrst og fremst á myrkri, en ekki norðurljósunum sjálfum sem eru til staðar allt árið um kring. Tímabilið til að sjá þau frá Borgarnesi er jafnan frá september og fram í apríl, þegar næturnar eru nógu dimmar. Yfir sumarmánuðina er of bjart, jafnvel á miðnætti. Heiðskírar og kaldar nætur þegar ekki er fullt tungl eru jafnan bestar. Áður en lagt er af stað er gott að kíkja á norðurljósaspá Veðurstofu Íslands á en.vedur.is. Þar er áætluð virkni (á skalanum 0–9) sýnd ofan á rauntíma skýjakorti sem uppfærist á um þriggja tíma fresti. Skýjakortið skiptir jafnmiklu máli og virknitalan sjálf, þar sem það getur verið heiðskírt í Borgarnesi þótt það sé alskýjað í Reykjavík, og öfugt.

• Að komast þangað: Bæði Skallagrímsgarður og strandstígurinn eru í þægilegu göngufæri hvar sem er úr miðbæ Borgarness; engin þörf er á bíl þegar komið er í bæinn
• Tími: Áætlið að minnsta kosti 45–60 mínútur utandyra, þar sem norðurljósin koma oft í bylgjum og láta sjaldnast sjá sig um leið og gengið er út
• Búnaður: Hlý föt (gott að klæða sig í lög), ennisljós (sem aðeins er notað á göngunni og slökkt á meðan horft er til himins) og fullhlaðinn sími eða myndavél
• Besti tíminn: Frá september og fram í apríl á heiðskírum nóttum, helst nokkrum klukkustundum fyrir eða eftir miðnætti
• Gagnlegar spár: Norðurljósasíða Veðurstofu Íslands (en.vedur.is) til að fylgjast með KP-tölunni og skýjahulunni. Gott er að skoða hvort tveggja áður en lagt er af stað í leitina.

Hvar er best að gista

Hótelið Hvítá Inn stendur á bökkum Hvítár við Hvítárbakka, í aðeins stuttri akstursfjarlægð frá Borgarnesi. Þaðan er fljótlegt og auðvelt að skreppa inn í bæ til að heimsækja Skallagrímsgarð eða ganga meðfram ströndinni, án þess að þurfa að gista inni í miðjum bænum. Bókaðu beint á Ourhotels.is til að tryggja þér besta fáanlega verðið.

Mynd: TommyBee via Wikimedia Commons, Public domain.